Niepozorny pomnik skrywa historię Mścięcina. Kiedyś stał tu kościół
Na skwerze przy ul. Cisowej w Mścięcinie znajduje się niepozorny kamienny obelisk. Ustawiono go dla upamiętnienia dawnych mieszkańców tej części dzisiejszych Polic oraz miejsca, w którym przed laty stał kościół. Historia tego zakątka sięga XVII wieku.
Na umieszczonej na obelisku tablicy znalazła się inskrypcja w językach polskim i niemieckim. W polskiej części możemy przeczytać:
„Dla upamiętnienia mieszkańców Mścięcina / Messenthin w miejscu gdzie stał kościół z XVII wieku. Obelisk ten postawili mieszkańcy Mścięcina reprezentowani przez Radę Osiedla i Burmistrza Polic Władysława Diakuna”.
Kościół powstał w 1689 roku
Historia dawnej świątyni została opisana m.in. przez dr. Marka Łuczaka w Encyklopedii Pomorza Zachodniego. Według tego opracowania kościół w Mścięcinie wzniesiono w 1689 roku. Był budowlą o konstrukcji szkieletowej, założoną na planie prostokąta, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium od strony wschodniej oraz wieżą o kwadratowej podstawie od zachodu.
Wewnątrz znajdował się strop belkowy, który w 1728 roku został ozdobiony malowanymi arabeskami. Wyposażenie świątyni obejmowało m.in. wykonaną z drewna ambonę i ołtarz oraz obrazy olejne. W kościele znajdowały się również zabytkowe świeczniki, w tym ufundowane w 1643 roku przez Gregera Tesmera i Beningnę Hencke.
Opis dawnego kościoła nie opiera się wyłącznie na współczesnych przekazach. Wśród źródeł wykorzystanych przy jego opracowaniu znajduje się m.in. praca Hugo Lemckego poświęcona zabytkom dawnego powiatu Randow, wydana na początku XX wieku. Messenthin zostało wymienione wśród miejscowości opisanych w tej publikacji.
O tym, że miejscowa wspólnota kościelna ma jeszcze starszą metrykę niż sam budynek z 1689 roku, świadczą również zachowane materiały archiwalne. W zasobie archiwalnym znajdują się księgi kościelne miejscowości Messenthin obejmujące okres od 1622 do 1850 roku, a kolejna księga obejmuje lata 1851–1905.
Przy świątyni znajdował się cmentarz
Kościół nie był jedynym elementem tego miejsca. Przy świątyni znajdował się również cmentarz. Właśnie dlatego współczesny obelisk ustawiono w miejscu szczególnie ważnym dla kolejnych pokoleń dawnych mieszkańców Mścięcina.
Kościół nie zachował się do naszych czasów. Po II wojnie światowej został rozebrany. Zachował się jednak jeden z jego ważnych elementów – dzwon, który został przeniesiony do kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Policach.
Tym samym część wyposażenia dawnej mścięcińskiej świątyni przetrwała, choć obecnie znajduje się już w innym miejscu.
Mieszkańcy przywrócili pamięć o tym miejscu
Do historii dawnego kościoła i mieszkańców Messenthin powrócono w 2013 roku. Pomnik powstał z inicjatywy mieszkańców Mścięcina i przy współpracy Rady Osiedla.
Z informacji przekazanych przez Radę Osiedla wynika, że lokalna społeczność aktywnie uczestniczyła w jego powstaniu. Mieszkańcy społecznie wykonali projekt pomnika, prace geodezyjne i budowlane oraz przekazali potrzebne materiały, w tym kamienie wykorzystane przy jego budowie. Inicjatywę wsparły również władze Polic.
W czerwcu 2013 roku pomnik został uroczyście odsłonięty. W uroczystości uczestniczyli także zaproszeni przedwojenni mieszkańcy Mścięcina i Polic.
Ślad dawnego Messenthin
Dziś w miejscu dawnej świątyni znajduje się zielony skwer. Obelisk przypomina jednak, że historia tego fragmentu Polic jest znacznie starsza od otaczającej go współczesnej zabudowy.
Co ciekawe, w pobliżu pomnika rośnie również okazały dąb objęty ochroną jako pomnik przyrody. Informacje publikowane przez Pomorze Zachodnie wskazują wprost, że pod dębem przy ul. Cisowej znajduje się pomnik poświęcony dawnym mieszkańcom Mścięcina.
Sam obelisk ma przede wszystkim wymiar lokalny. Nie upamiętnia jednej konkretnej osoby. Zgodnie z treścią umieszczonej na nim inskrypcji został postawiony „dla upamiętnienia mieszkańców Mścięcina / Messenthin”.
To niewielki, ale ważny ślad historii dzielnicy. Przypomina zarówno o ludziach, którzy mieszkali tutaj przed dziesięcioleciami, jak i o XVII-wiecznym kościele, którego sylwetka zniknęła z krajobrazu Mścięcina.
Dziś pozostały archiwalne dokumenty i fotografie, zachowany dzwon oraz kamienny obelisk na skwerze przy ul. Cisowej.
Wykorzystane źródła:
Marek Łuczak, Kościół (Police – Mścięcino), Encyklopedia Pomorza Zachodniego „Pomeranica”.Hugo Lemcke, Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Randow, Stettin 1901.Messenthin. Ein kurzer Führer mit Wanderkarte und Textbildern, Messenthiner Waldverein, Stettin 1908.Archiwum Państwowe w Szczecinie, księgi metrykalne parafii ewangelickiej Messenthin.Materiały Rady Osiedla Mścięcino dotyczące odsłonięcia obelisku w 2013 r.
Udostępnij Artykuł