Grafika promująca felieton na łamach Dziennika Polickiego
Felieton

Dziennikarz nie musi się podobać. Ma prawo zadawać niewygodne pytania

Gracjan Broda

Można nie lubić dziennikarza. Można nie zgadzać się z jego opiniami, krytykować jego teksty, a nawet uważać, że jest niesprawiedliwy. Ale czy to wystarczający powód, by odbierać mu możliwość wykonywania pracy? Sprawa akredytacji dla lokalnych dziennikarzy relacjonujących wydarzenia związane z Pogonią Szczecin stawia pytanie znacznie ważniejsze niż to, kto z kim pozostaje w konflikcie. Gdzie kończy się prawo do zarządzania klubem, a zaczyna próba kontrolowania przekazu medialnego?

Nie każdy dziennikarz musi być lubiany. Nie każdy musi być wygodny. Nie każdy musi pisać tak, jak życzyliby sobie tego prezesi, dyrektorzy, rzecznicy prasowi czy właściciele klubów sportowych. I całe szczęście. Bo gdyby rolą dziennikarza było wyłącznie dostarczanie dobrego samopoczucia osobom, o których pisze, dziennikarstwo szybko zamieniłoby się w dział public relations.

A przecież nie o to chodzi.

Dziennikarz nie jest od tego, żeby się podobać. Jest od tego, żeby informować, pytać, sprawdzać, analizować i – kiedy zachodzi taka potrzeba – krytykować. Również wtedy, gdy jego pytania wywołują irytację, a publikacje nie pasują do oficjalnej narracji.

Dlatego z niepokojem należy patrzeć na sytuacje, w których dziennikarzom odbierane są akredytacje. Szczególnie gdy pojawia się podejrzenie, że nie chodzi o naruszenie zasad bezpieczeństwa czy organizacji wydarzenia, lecz o ich wcześniejsze publikacje, opinie albo sposób zadawania pytań.

To nie jest zresztą dyskusja czysto teoretyczna. W maju 2025 roku głośno było o odebraniu akredytacji Bartłomiejowi Czetowiczowi z portalu wSzczecinie.pl. Teraz, w listopadzie 2026 roku, o zawieszeniu stałej akredytacji poinformował Dominik Markiewicz z PogonSportNet.pl. Dwie sprawy, dwóch dziennikarzy, ten sam klub i powracające pytanie: czy krytyka władz Pogoni może skutkować utratą możliwości relacjonowania jej meczów?

Nie przesądzając wszystkich okoliczności obu decyzji, trudno nie dostrzec problemu. Bo nawet jeżeli właściciel klubu uważa dziennikarza za nierzetelnego, nie powinien być jednocześnie oskarżycielem, sędzią i wykonawcą kary za niewygodne publikacje.

Akredytacja to nie nagroda za dobre zachowanie

Klub sportowy ma prawo określać zasady przyznawania akredytacji. To oczywiste. Liczba miejsc na trybunie prasowej jest ograniczona, podobnie jak możliwości organizacyjne stadionu. Istnieją regulaminy, zasady bezpieczeństwa i obowiązki, których przedstawiciele mediów muszą przestrzegać.

Ale czym innym jest egzekwowanie przejrzystych zasad, a czym innym uznaniowe decydowanie, kto zasługuje na możliwość relacjonowania wydarzeń.

Jeżeli dziennikarz łamie regulamin, zakłóca pracę innych albo narusza zasady bezpieczeństwa, organizator ma podstawy do reakcji. Powinien jednak potrafić wskazać konkretne przewinienie i uzasadnić swoją decyzję.

Jeżeli natomiast problemem staje się to, że dziennikarz napisał krytyczny artykuł, zadał niewygodne pytanie albo publicznie zakwestionował decyzje władz klubu, wchodzimy na bardzo niebezpieczny grunt.

Bo wtedy akredytacja przestaje być narzędziem organizacyjnym. Zaczyna przypominać instrument nacisku.

A sygnał wysyłany do pozostałych dziennikarzy jest prosty: uważajcie, co piszecie, bo następnym razem możecie nie wejść.

Pogoń jest czymś więcej niż prywatnym przedsięwzięciem

Pogoń Szczecin to nie tylko spółka, zarząd, właściciele i piłkarze. To także tysiące kibiców, wieloletnia historia, emocje całego miasta i jeden z najważniejszych symboli sportowych Pomorza Zachodniego.

Władze klubu mogą zarządzać jego działalnością, ale nie mają monopolu na opowiadanie o Pogoni.

Klub należy do określonych właścicieli w sensie organizacyjnym i prawnym. Jednak jego znaczenie społeczne wykracza daleko poza strukturę właścicielską. Dlatego zainteresowanie lokalnych mediów nie jest żadną łaską ani przywilejem udzielanym przez zarząd.

Jest naturalną konsekwencją tego, czym Pogoń jest dla mieszkańców regionu.

Dziennikarze mają prawo pytać o wyniki sportowe, transfery, finanse, decyzje personalne, zarządzanie klubem i relacje z kibicami. Mają też prawo oceniać te decyzje krytycznie.

A władze klubu mają prawo odpowiadać, polemizować, prostować nieprawdziwe informacje i przedstawiać własne stanowisko.

Nie powinny jednak wykorzystywać dostępu do wydarzeń sportowych jako sposobu rozstrzygania sporów z mediami.

Dziś klub sportowy, jutro urząd?

Najbardziej niepokojący jest precedens, jaki może powstać, gdy odbieranie akredytacji staje się sposobem reagowania na niewygodne publikacje.

Bo jeśli zaakceptujemy takie postępowanie w sporcie, dlaczego mielibyśmy protestować, gdy podobne praktyki pojawią się gdzie indziej?

Wyobraźmy sobie burmistrza, który odmawia dziennikarzowi wstępu na konferencję prasową, ponieważ nie spodobał mu się ostatni artykuł. Dyrektora instytucji, który nie dopuszcza redakcji do wydarzenia, bo wcześniej opublikowała krytyczny materiał. Albo prezesa miejskiej spółki, który uznaje, że zbyt dociekliwy reporter nie zasługuje już na zaproszenia.

Nie muszę zresztą daleko szukać przykładów. Sam doświadczyłem podobnego traktowania, kiedy ówczesny prezes Grupy Azoty Police, dr Wojciech Wardacki, pomijał redakcję Dziennika Polickiego przy informowaniu o konferencjach prasowych i wydarzeniach związanych z działalnością spółki. Trudno było nie odnieść wrażenia, że dostęp do informacji zależał wówczas nie od charakteru wykonywanej pracy dziennikarskiej, lecz od tego, jak dana redakcja była postrzegana przez kierownictwo firmy. A przecież właśnie takie praktyki pokazują, jak łatwo można próbować dzielić media na te mile widziane i te, których obecność jest niewygodna.

Oczywiście sytuacja prawna prywatnego klubu sportowego i instytucji publicznej jest różna. Ale mechanizm wywierania presji może być podobny.

Nie musimy lubić konkretnego dziennikarza, żeby sprzeciwiać się takim praktykom. Nie musimy podzielać jego poglądów. Nie musimy nawet uważać, że dobrze wykonuje swoją pracę.

Wystarczy zrozumieć, że dziś chodzi o niego, a jutro może chodzić o każdego innego przedstawiciela mediów.

Dziennikarz też nie jest bezkarny

Żeby nie było wątpliwości – dziennikarska legitymacja nie daje nikomu immunitetu.

Dziennikarze popełniają błędy. Zdarza im się publikować informacje nieprecyzyjne, wyciągać pochopne wnioski, formułować niesprawiedliwe oceny. Bywają stronniczy, emocjonalni i zwyczajnie nieprofesjonalni.

Za swoją pracę powinni ponosić odpowiedzialność.

Istnieją sprostowania, polemiki, odpowiedzi, procedury prawne i możliwość publicznego wykazania błędów. Jest też ocena czytelników, widzów i słuchaczy, którzy ostatecznie decydują, komu ufają.

Nie oznacza to jednak, że każdy konflikt z dziennikarzem powinien kończyć się odebraniem mu dostępu do informacji czy wydarzeń.

W przeciwnym razie zaczynamy tworzyć system, w którym o możliwości wykonywania zawodu decyduje nie profesjonalizm, lecz poziom sympatii osoby posiadającej władzę.

A to nie jest zdrowa relacja między mediami a instytucjami, które podlegają ich zainteresowaniu.

Nie trzeba lubić. Trzeba szanować zasady

Nie wiem, czy każdy dziennikarz relacjonujący sprawy Pogoni Szczecin ma rację. Zapewne nie. Nie wiem też, czy każda krytyczna publikacja na temat klubu jest sprawiedliwa i rzetelna.

Ale wiem jedno: o jakości dziennikarstwa nie powinien rozstrzygać ten, kogo dziennikarz właśnie krytykuje.

Jeżeli władze Pogoni mają zastrzeżenia do pracy konkretnych przedstawicieli mediów, powinny je jasno przedstawić. Jeżeli doszło do naruszenia regulaminu, należy wskazać, na czym ono polegało. Jeżeli problem dotyczy publikacji, odpowiedzią powinna być merytoryczna polemika.

Nie administracyjne zamykanie drzwi.

Bo niezależność mediów nie polega na tym, że dziennikarze zawsze mają rację. Polega na tym, że mogą wykonywać swoją pracę również wtedy, gdy ich ustalenia, pytania i opinie komuś się nie podobają.

I właśnie tej zasady warto bronić. Nawet w odniesieniu do dziennikarza, którego sami nie lubimy.

Bo akredytacja nie powinna być nagrodą za lojalność. A krytyka nie może być powodem do kary.

Udostępnij Felieton