Panele akustyczne - jak wybrać właściwe i na co zwrócić uwagę przy zakupie
Na rynku jest dziś mnóstwo produktów sprzedawanych jako panele akustyczne. Obok specjalistycznych absorberów z danymi z badań laboratoryjnych można kupić cienkie płytki z pianki, dekoracyjne panele ścienne i lamele, które z akustyką mają niewiele wspólnego. Różnica w cenie bywa niewielka, a w działaniu ogromna. Dlatego przed zakupem warto wiedzieć, jakie parametry sprawdzić i jak ocenić, czy dany produkt rozwiąże problem w konkretnym pomieszczeniu.
Współczynnik pochłaniania dźwięku
Podstawowym parametrem panelu jest współczynnik pochłaniania dźwięku. Przyjmuje wartości od 0 do 1. Wartość 0 oznacza, że materiał odbija cały dźwięk, a 1, że pochłania go w całości. Producenci podają najczęściej ważony współczynnik pochłaniania, oznaczany symbolem αw, albo wskaźnik NRC stosowany głównie w krajach anglosaskich. Na tej podstawie przypisuje się też klasę pochłaniania od A do E zgodnie z normą PN-EN ISO 11654. Klasa A oznacza najwyższą skuteczność, czyli αw od 0,90 do 1,00, a klasa E najniższą.
Jeśli sprzedawca nie podaje żadnych danych akustycznych, trudno mówić o panelu akustycznym w ścisłym znaczeniu. Może to być dekoracja, która tylko wygląda jak element adaptacji akustycznej.
Grubość i zakres częstotliwości
Sam współczynnik nie mówi wszystkiego. Ważne jest, w jakim zakresie częstotliwości panel działa. Cienkie panele o grubości jednego lub dwóch centymetrów dobrze pochłaniają wysokie tony, ale niskie przechodzą przez nie niemal bez zmian. Im grubszy panel, tym niżej sięga jego działanie. Dlatego w pomieszczeniach, gdzie liczy się pełne pasmo, na przykład w studiach, kinach domowych i salach konferencyjnych, stosuje się grubsze konstrukcje. Opis takich rozwiązań wraz z charakterystyką pochłaniania można znaleźć pod adresem https://asound.pl/akustyka-pomieszczen/absorbery-akustyczne-szerokopasmowe/.
Materiał i bezpieczeństwo pożarowe
Panele wykonuje się z pianki poliuretanowej, pianki melaminowej, wełny mineralnej lub włókna poliestrowego. Każdy z tych materiałów ma inne właściwości. Pianka jest lekka i tania, wełna mineralna ma bardzo dobre parametry akustyczne i odporność na ogień, a poliester nie pyli i dobrze sprawdza się w miejscach publicznych. W biurach, szkołach i lokalach usługowych trzeba zwrócić uwagę na klasyfikację reakcji na ogień. Producent powinien ją podać zgodnie z normą PN-EN 13501-1, a wymagania dla konkretnego budynku warto skonsultować z projektantem lub rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Ile paneli potrzeba
Częste pytanie dotyczy liczby paneli. W małych pomieszczeniach mieszkalnych zwykle wystarcza pokrycie kilkunastu do kilkudziesięciu procent powierzchni ścian i sufitu. W salach konferencyjnych, restauracjach i open space potrzeby są zwykle większe. Dokładne wyliczenie wymaga określenia czasu pogłosu, który zależy od kubatury pomieszczenia i rodzaju wykończenia. Dla pomieszczeń biurowych i edukacyjnych wymagania określa norma PN-B-02151-4. Przy większych inwestycjach warto zlecić obliczenia albo poprosić o nie producenta.
Rozmieszczenie
Liczba paneli to jedno, a ich rozmieszczenie to drugie. Panele najlepiej działają w miejscach pierwszych odbić, czyli na ścianach bocznych i suficie między źródłem dźwięku a słuchaczem. Niskie tony najskuteczniej pochłaniają elementy montowane w narożnikach. Na dużych, płaskich ścianach i sufitach dobrze sprawdzają się płyty akustyczne o większym formacie, które obejmują znaczną powierzchnię przy niewielkiej liczbie elementów.
Wygląd i montaż
Panele powinny pasować do wnętrza, bo zostaną w nim na lata. Większość producentów oferuje wybór kolorów tkanin, kształtów i formatów, a niektórzy także nadruk dowolnej grafiki. Warto też sprawdzić sposób montażu. Panele można przyklejać, wieszać na systemowych uchwytach lub podwieszać pod sufitem na linkach. Montaż na uchwytach pozwala później zdjąć panel bez niszczenia ściany.
Gdzie kupić
Najpewniejszym wyborem są producenci, którzy publikują wyniki badań akustycznych i informacje o reakcji na ogień. Wśród polskich firm działa między innymi Addictive Sound z Gdyni, producent, którego panele akustyczne trafiają do domów, biur, restauracji i studiów nagraniowych w kraju i za granicą.